| Mataítohi Úluaki Í He Lea Faka-Tonga' Moe Úlungaanga Fakafonua' | 1 | TO 101 | Ílo Lea: Fakama'ufatu 'o e Lea Faka-Tonga
Oku fakama'ufatu 'i he lesoni ko eni 'a e 'ilo lea 'a e tokotaha ako. 'E fakapapau'i ai 'a e tu'unga mahu'inga 'o e lea tu'ufonua 'a Tonga ke makatu'unga ai 'a hono paotoloaki, ko e tala tukufakaholo 'o e lea, ngaahi tu'unga fakakalama pea mo hono ngaue'aki totonu 'e he tokotaha ako ko 'ene 'uluaki lea (first language)
|
| TO 105 | ‘Ilo Lea: Lea moe Fetu’utaki
Fakakakato 'a hono fakama'u fatu 'a e 'Ilo Lea 'a e tokotaha ako, kae fakatefito 'i hono ngaue'aki 'a e ngaahi lea tu'ufonua kuo faka'au ke molia pea mo e lea faka-Niua. 'Oku fakafelave'i foki heni 'a e Lea pea mo e 'Ulungaanga fakafonua, pehe ki hono tokangaekina 'a e ngafa 'o e lea 'i he nofo 'a kainga pea mo e fetu'utaki, 'o kau ki ai pea mo e mafai 'o e lea.
|
| TO 201 | Faivalea: Kai pe Lea
'E ako mo ako'i 'a e tokotaha ako 'i he lesoni ko eni ke hoko ko ha tokotaha faivalea. 'E fakanaunau ia 'aki 'a e ngaahi fananga mo e talatupu'anga 'o e ngaahi hingoa mo e matanga, ngaahi lea 'o e ngaahi ngafa, pea 'ikai ngata ai kae uhu'i ki hono loto 'oku 'ikai ko ha me'angaue 'a e lea, ka ko e koloa 'oku kanoloto ai 'a e faa'i kavei koula 'a e Tonga pea ke hoko ko e 'efinanga 'a e tangata'i fonua mo e fefine'i fonua Tonga, ko hono kakala tauleva 'o tapu ke luva neongo 'a e ta'au 'o e fakalakalaka pea mo e pole 'o e fengaue'aki mo tu'apule'anga.
|
| TO 205 | Faivalea: Huafe'iloaki
'Oku 'i he lesoni ko eni 'a e fakataukei ki hono ngaue'aki 'o e lea ke malava 'e he tokotaha ako 'o hua fe'iloaki he talanga 'i he mala'e 'o e fakahoko fatongia. 'E teuteu'i ia 'i he ngaahi lea fakapunake. 'E fakatoka foki 'ilo mo hono fakahoko 'o e ngaahi ngafa, ke a'u ki he tu'unga 'oku lea e ngaue. 'E fakahoko foki 'i heni pea mo e ako ki hono fatu ha ngaahi lea fo'ou, 'o tatau pe 'i he liliu lea muli pea mo ha ngaahi lea makatu'unga fo'ou.
|
| TO 301 | Laveíloaola: Lave Íloa Ola
'I he lesoni ko eni 'e teuteu'i ai 'a e tokotaha ako 'i he tu'unga 'oku 'ikai kei faivalea kae hoko ko ha Lave-'iloa-Ola. Ke ne tanaki ha ngaahi fakamatala falala'anga ke ne hoko ai ko ha fakama'unga tala. 'E ako mo ne ako'i 'a e ngaahi tala tukufakaholo 'a e fonua 'i he fatongia mo e ouau. 'E fakahoko foki heni mo e talatalanoa ki he ngaahi ola fakapolitikale pea mo fakasosiale 'a e lea faka-Tonga. 'E fakahoko foki 'a e fekumi mo e fatu tohi 'i he ngaahi kaveinga 'i he lea faka-Tonga pea mo e vakai ki he ngaahi fakafe'atungia mo hano solova'anga. É fakatoka foki heni pea moe ngaahi fekumi í he Lea Faka Tonga'.
|
| TO 305 | LaveIloaola: Lea koe Fu’ufu’unga Mo’ui
'I he lesoni ko eni 'oku 'i ai e fa'ahinga tu'unga taukei 'i he toko taha ako pea 'e hoko ko e "Manu e kaho ke lea pe", 'a ia ko e ako ke fakahoko ha ngaahi founga ke fakatoka ai ki he kakai Tonga mo paotoloaki 'a e lea faka-Tonga. É hokoatu ai pe moe ngaahi fekumi í he malaé ó e Lea'.
|
| Program Name | Stage | Code | Course Name and Description - Fe’unu/Fatunga – ‘Ulungaanga Fakafonua |
| Mataítohi Úluaki Í He Lea Faka-Tonga' Moe Úlungaanga Fakafonua' | 2 | TO 102 | Koloa: Fakamaúfatu ó e Úlungaanga Fakafonua.
Teu’i e tokotaha ako΄ ke fakamaߵufatu á éne ílo' mo éne mahuínga'ía í hono tala', hisitōlia makatuúnga΄ mo hono úlungaanga fakafonua'. Ke ne laukauߵaki ‘o kumuni ko ‘ene koloa, ke fakafōtunga á e ílo', poto' mo e taukei ko ia’, í he lea, lautohi, tohi, fanongo pea mo e ngāue.
|
| TO 106 | Koloa:'Ulungaanga Fakafonua' ko e Koloa.
Muimui'í ha fakahinohino pea mo e ngaahi fakamatala ki he úhinga, mahu’inga mo e founga ‘oku hoko ai ‘a e ‘Ulungaanga fakafonua ko e koloa ki he tangata mo e fefine Tonga. Tanaki á e élito, momona ó e koloa ó e Úlungaanga Fakafonua', í he famili', lotu', pea moe fonua'.
|
| TO 202 | Koloa'ía: Tonga Koloaía
Fakaloloto a hono tatala e ílo', mo éne koloa koe angafakafonua', pea kene ánalaiso, anga'i pea fakahoa, moe ngaahi úlungaanga fakafonua kehe, ke ne ongoí, maaúsia pea mo koloa'ía í he ngaahi koloa ó e úlungaanga fakafonua á e Tonga'.
|
| TO 206 | Koloa'ia: Tonga Monuía.
Fakaáuliliki, pea ke auni éne koloa' ke maau pea pau. Ke tanaki, fakalahi, fakalelei pea ke laumonu, he kuo ne koloa'ia í he mohu pea mo e momona ó hono tala'pea mo hono úlungaanga fakafonua'.
|
| TO 302 | Fakakoloa: Fakamonu hoto koloa.
Ke hoko e tokotaha ako', ó tanaki fakalahi ki he koloa kuo ne tanaki mei he úlungaanga fakafonua', ó ne hoko ai koe fakakoloa ki hono fonua', í Tonga mo tuápuleánga foki. Fakamohenga mo fatu fo’ou e ngaahi lea Tonga, Paloveape, lea fakamatapule felaveí mo e tala tukufakaholo 'o e 'ulungaanga fakafonua 'i he famili
Fatu ha ngaahi fakakaukau fakaako foóu felaveí moe Tala tukufakaholo 'o e 'ulungaanga 'i he ngaahi ouau 'i he nofo 'a kainga mo e ha'a
Fakaloloto pea haáo ki he makatuúnga, founga moe mahuínga ó e tala tukufakaholo faka'ulungaanga fakafonua'.
|
| TO 306 | Fakakoloa: Fakakoloa á Tonga.
Ke hoko e tokotaha ako', ó tanaki, fakalahi ki he koloa kuo ne tanaki mei he úlungaanga fakafonua', ó ne hoko ai koe fakakoloa ki hono fonua', í Tonga mo tuápuleánga foki. Fofola/Fakafotunga e ílo, poto foóu ki he tala tukufakaholo mo e 'ulungaanga fakafonua' pea fakavaé leva mo ha ngaahi Ésia Ngaue mei he ngaahi ouau fakafonua' ke ngaueáki ki he ngaahi fekumi é fakahoko é he kau ako'.
|
| Program Name | Stage | Code | Course Name and Description - Fe’unu/Fatunga – Tufunga moe Faiva |
| Mataítohi Úluaki Í He Lea Faka-Tonga' Moe Úlungaanga Fakafonua' | 3 | TO 103 | Potopoto á Niumui: Meátokoni Faka Tonga.
Teu’i ai e tokotaha ako’ ke ne malava ó fakafōtunga mo fakahāsino mai éne ílo', poto' mo e taukei 'í he palani, ngaohi, teuteuí ha meátokoni mo fakatolonga faka Tonga ó fetuiaki ai e ílo mei onoáho', pea mo e fakalakalaka ó onopoo ni. Ke fakamaúfatu éne ílo ki he makatuúnga', founga' moe úhinga' ke mahuíngāmalie.
|
| TO 107 | Potopoto á Niumui: Ngaahi Pōtoí Makehe.
Teu’i ai e tokotaha ako’ ke ne malava ó fakafōtunga mo fakahāsino mai éne ílo', poto' mo e taukei í he palani, ngaohi, teuteu'í ha taha ó e ngaahi poto'í faka-Tonga hange koe vaínga, he pepa ni ó fetuiaki ai e ílo mei onoáho', pea moe fakalakalaka ó onopoo ni.
|
| TO 203 | Poto: Nimameaá & Tavalivali
Faingamālie ki he fanau ako'ke fakafelāveí, fakaloloto, fakalahi, fakatupulekina éne potopoto'í hono fakahoko á e ngaahi taukei á e Tonga' í he malaé ó e tāvalivali' mo e tā tongitongi'. Ke to e mafao atu foki éne ílo' ki he ngaahi taukei mei he ngaahi fonua ó e Pasifiki', í he mala'é ni.
|
| TO 207 | Poto: Fatu Ta'anga mo e Maau
Ke lava ‘e he taha ako’, ke fakafelāveí, fakaloloto, fakalahi, fakatupulekina éne poto, taukei mo e ílo ki he makatuúnga, úhinga, founga i onoáho mo onopooni ki hono fatu e ngaahi taánga’mo e maau’.
|
| TO 303 | Fakapotopoto: Kava Kuo Heka
Tokonia e tokotaha ako’ ke ne malava ó sivisivi'í mo tatala e ngaahi pōtoí á e Tonga', 'í he ouau fakafonua ó e Kava', ke fatu mei ai ha founga ki hono fakatolonga, fakatupulekina pea mo hono malu'i étau ngaahi ouau tuúfonua'ni ó ngāueáki e ngaahi founga fakaako' pea mo e fekumi'.
|
| TO 307 | Fakapotopoto: Hakailangitau
Í he íuniti’ni óku fakataumuá ia ke teu’i ai e tokotaha ako’ ke ne malava ó sivisivií mo tatala e ngaahi poto mo e potoí á e Tonga', í he Faiva Faka Tonga' ke fatu mei ai ha founga ki hono fakatolonga, fakatupulekina pea mo malu'i, ó ngaueáki e ngaahi founga fakaako' pea mo e fekumi'.
|
| Program Name | Stage | Code | Course Name and Description - Fe’unu/Fatunga - Ako Ngāue/ Fakahoko Fatongia |
| Mataítohi Úluaki Í He Lea Faka-Tonga' Moe Úlungaanga Fakafonua' | 4 | TO 104 | Taka í Lalo Hakanga: Lotu
Í he íuniti’ni óku fakataumuá ia ke teu’i ai e tokotaha ako’ ke sio, fanongo, ke mahuíngamalie, pea tufi haka ‘i he fatongia, fakafōtunga, lea, tōónga moúi óku fakahoko í he lotu' í he founga ako ko e“Taka í Lalo Hakanga; ko e feohi, nofo mo kaungāmoúi mo e kau taki, kau maú lakanga', kau ngāue, mo e kakai he lotu', pea ke ako ngāue ai, ke maú e tōónga moúi, tōónga lea, tōónga faifatongia mo e fakafōtunga poto, taau he lotu', pea ke ne puke haka ai.
|
| TO 108 | Taka 'i Lalo Hakanga: Fonua
Faingamalie eni ki he tokotaha ako’ ke sio, fanongo, ke mahuíngāmalie, pea tufi haka ‘i he fatongia, fakafōtunga, lea, toónga moúi óku fkaahoko í he fonua' í he founga koe taka í lalo hakanga; koe feohi, nofo mo kaungamoúi moe kau taki, houéiki, kau mamahi'í fonua, kau matāpule faifatongia mo e kakai he fonua', pea ke ako ngāue ai, ke maú e toónga moúi, toónga lea, toónga faifatongia mo e fakafōtunga poto í he ngaahi fatongia moe ouau ó e fonua'.
|
| TO 204 | Tekifaiva: Puleánga
Faingamalie eni ki he tokotaha ako’ ke hiki mei he Taka i Lalo Hakanga' ki he tekifaiva ke tau e langi' í hono ngafa i Puleánga'. Kuo íkai kei pukehaka, pe taka í lalo hakanga, ka kuo ne hiki ke kau hono aleaí e ngaahi tuúnga mahuínga he faiva', pea ko e ako ngaue'. Ke ne tā ki liku pea tā ki fanga, 'í he lea, poto, 'ulungaanga mo e fakafōtunga 'í he Puleánga ' he kuo' ne maú kotoa e ngaahi vaaíhaka', mahuíngamalie e taánga', sino tonu, pea meá tepu', éne tohoakií e tokanga á e matanga', he kuo ne angai he feituú', i hono ngafa', he kuo mahuíngamālie kiate ia hono úhinga' mo hono founga'. Ko e Mālie' é maú ia heéne folahaka' í hono ngafa í he Puleánga'.
|
| TO 208 | Tekifaiva: Tōkanga
Ko e hoko atu eni hono fakamohenga é he tokotaha ako’, ‘a e tanunga pulopula ‘o e Tekifaiva' 'i he ngaahi ngafa 'o e tangata Tonga, ‘i Tokanga. Ko e tonu ‘a e pulopula, 'o fenapasi mo e taimi totonu ‘oku fakaheka ai pea moe founga hono tauhi pea te ne tu’amelie ki heéne taunga he fu’u telie 'í he teu ‘o e ututa’u ka fai. ‘I he’ene pukepuke ‘a fufula ‘a e ngaahi ‘ilo moe taukei ko ia, te ne kai ‘utungaki ai moe to’utangata lolotonga pea Taka ‘i fonua mahu ai moe kaha’u ‘o e fonua. 'Oku fakamohe mei 'ulu leva 'a e taumu'a ke lava é he tokotaha ako ‘a é Tekifaiva: Tōkanga, pea ke hange ha vao masalu ngaue, 'ene ngaue fakataha moe kakai he sosaieti ke kuku kaunaka ‘a e koloa moe ‘ilo ‘a e Tonga. Pea ke pole’i ‘a e taha ako ke ne ngoue’i hono ‘api mu’a pea ‘ai ke ma’ala’ala. Tō pe ‘akau ‘e fua pea ta e talatala. He koe faitota’u e ki he ‘amui atu pea ‘ikai ha to e ngaue ‘oka ta ‘a e tapu.
|
| TO 304 | Faivaola: Falehanga
Hiki mei he tekifaiva', ke faivaola í Falehanga. Teu’i ai e tokotaha ako’ ke ne malava 'o tanumaki, fakalahi ha ngaahi ílo, poto, tefitoí fakakaukau foóu ki he ngafa, ó e Tonga'í Falehanga í he lea', tohi, mo e fakafeangai. Ke ne hoko koe pāteí, ke ne tohoaki''í, ako'í pea mo tataki, pea hoko koe fakatetuáánga ó e tangata moe fefine Tonga'. Ke ne faivaola 'í falehanga, he kuo ne kātoi e ngaahi fakatotolo fakamuimuitaha, ki he fakasosiale, fakaékonomika mo e fakafolofola ó e tala ó falehanga', meátēpu éne fatu ha ngaahi alangafale fakaako mei Falehanga, ke tataki e ngaahi fekumi í he élia ni.
|
| TO 308 | TO 308 Faivaola: Ngātai
Ke lava é he tokotaha ako’, ke tulituli henga í Ngātai, ke ne moúi, pea mo moúi ai ha 'íhi kehe. Kelekele mahu ë, pea ka hala ia. É lau é hai hotau koloa é maú mei tahi' na. Heíkai toe tuku ai e feke’ katau sio kehe. Te tau fekumi, ke ílo á e momona ó ‘ōseni’. Heíkai foki tetau tāfataha pe ki he útutahi’, ka kuo pau ke ako e fanaú kenau alaala toó 'í he taimi tatau. Ke lava é he tokotaha é Faivaola: Ngatai’, ó fetuiaki e ngaahi kupenga tutui', pea ke ne maúmaú atu ki he loloto’ ó ááu ‘ene kupenga' ki he mataú ó hono vaka’, fakafonu ika moana, pea liu ki úta ke maú moúi ai á Loto Tonga pea mo Tuá Tonga. Ílonga á ia é Faivaola 'í Ngatai’, kuo pau ke ne toutai Ola maá Tonga.
|
